Кацярына Массэ

нарадзілася 19 лютага 1997 года ў Мінску. Паэтка, мастачка, перакладчык, студэнтка 4-га курса МДЛУ, аўтар трох кніг паэзіі, удзельнік і арганізатар літаратурных і мастацкіх імпрэз, лаўрэат беларускіх і міжнародных конкурсаў. Моцны духоўна-эстэтычны, амаль ініцыятычны вопыт — мэта яе вершаў. Гэта вопыт уласны, аўтарскі, які яна імкнецца перадаць чытачу.

 

Кропка незвароту

 

калінаў мост

буслы нам замест гнёздаў

звілі калінаў мост.

хадзем, пакуль не позна,

вунь месяц уваскрос!

ён будзе абаронцам

ды верным ваяром.

дай выпіць кроплю сонца

з тваіх вачэй нагбом.

 

хадзем жа — светлых духам

чакае светлы дом.

мы покліч цёмных духаў

адгонім палыном.

пакуль мы рушым поруч,

дух смерці рушыць прэч.

хай будзе нам у помач

твой светланосны меч!

 

хадзем, бо ўжо за намі

згарае крохкі мост.

хадзем, каб з свету Наві

паўстаць у поўны рост.

хадзем туды, дзе чутны

анёлаў срэбны хор,

дзе нас усемагутны

чакае Святагор.

 

хадзем, пакуль не позна!

там срэбныя буслы

віюць з аблокаў гнёзды

нябеснае красы.

над вогненнай ракою

хадзем з табой удвох.

і не шукай спакою,

як не шукае Бог.

 

 

нявеста ненявесная

што мне свабода, з каторай не вырвацца?

воля-нявольніца, доля-нішчымніца.

веру — не верыцца. праўда гарбатая

скарб закапала пад юнаю хатаю.

 

доўга лятала над ім я сарокаю,

бляскам жывілася. выкалаў вока мне

трэцяе цемрай душы беспрасветнаю

служка-стралок стараны апраметнае.

 

што мне раскоша пад шатамі зайздрасці?

сіла-знясільніца — слодычам слабасці

моц я сваю памнажала шалёную,

ягады мудрасці ела калёныя.

 

што мне юнацтва, натхнёнае старасцю?

звёны кальчужныя сплецены памяццю.

любіць-не любіць, кахае-не вернецца —

хай замятае ўсё праўда-мяцеліца.

 

буду нявестай сабе ненявеснаю.

ягады белыя, ягады прэсныя

хай саспяваюць грымучымі вёснамі,

хай я ніколі не буду дарослаю

 

 

вераграднае віно

дажынаем агонь з вугалькоў чорных воч

і сярпом адсякаем засмаглыя дні.

вераградным віном б’е па роспачы дождж,

выкарчоўвае сэрцы — струхлелыя пні.

 

сярод жарсных плеяд пазалочаных цел

ты пазнаеш мяне ў белай лебедзі рэк,

што у вырай цякуць, дзе садзіцца на мель

састарэлае сонца і падае снег

 

вечнаградам з чыёйсьці сівой барады.

над астылым дыханнем жыццёвага тла

чыняць суд справядлівыя старцы-ільды,

і ў палонцы начы тоне лебедзь святла.

 

нашы птушкі ўзнясуцца увосень — дамоў,

мы загінем чарговаю смерцю-зімой

і замкнём калагод — тады выпадзе зноў

на сырую зямлю веснаградны напой.

 

купальская песня

запражэм удых

                у вятроў самавольны рух,

зацугляем слых,

           каб пачуць меднагрывы свіст

прамяністых пуг

           па узгоркаў гарбатых спінах,

траваносных рук

              адмыкальны да нівы дотык.

 

калясніц санцатканы звышлях

                                    апярэзвае дых.

кветкі ў духаў вымольваюць знак,

                        што ім хуткую смерць

прадрачэ на уласным агні.

                                  але перш у ваду

пусціць водар вянкоў карані

                              і адвадзіць самоту.

 

ўздыміся, паглядзі туды, дзе калышацца сонца

у марыве богаз’яўлення і сэрцастаяння.

 

 

кропка незвароту

скарае тайнай незвароту

шторух да вострава Буяна

спрачацца з пенаю ля рота

умеюць толькі акіяны

а я ўсё б’юся хваляспевам

аб берагі тваёй нямоты

за кожным словакрокам смела

я стаўлю кропку незвароту

хто утапіўся ў даляглядзе

хто галаву аб безбярэжжа

разбіў у кім дрымота гладзі

расцерушыла дух мяцежны

а я вярхом на грэбнях хваляў

я павады вады сціскаю

мяне туды нішто не звала

але ужо не адпускае

настрэч лазуркавым варотам

за валам вал імчыцца п’яны

за кожнай кропкай незвароту

стаіць шматкроп’е акіяна

 

трыдзевяць жыццяў

ты пойдзеш за трыдзевяць жыццяў і трыдзевяць смерцяў,

пакуль здзірванелай хадой не натрапіш на сад.

лістота пачне шамацець ледзь трывожным прадвесцем

таго, што няма і не будзе дарогі назад.

 

ты ляжаш на цёплы хрыбет спарахнелае лавы,

і будзе зручнейшай яна за любую пасцель.

і больш не злічыць, колькі сноў ты ужо тут прабавіў,

і больш не адрозніць стралка, яго стрэлы і цэль.

 

люба́я дарога да гэтага йдзе раздарожжа.

нагамі, што збіты ў свабоду, і сэрцам — у кроў,

ты ляжаш за трыдзевяць земляў ў нябеснае ложа —

згубіць незваротна ўсё тое, што ты не знайшоў.

 

 

карэнне

я помню сваё карэнне

увязлым у пазалюстэр’е,

завязаным пазавузламі,

глыбокімі пазаснамі.

 

я помню сваё галінне

раскінутым чорным крыллем,

завітым змяінымі танцамі,

разблытаным белымі пальцамі.

 

я ведаю пра далёкае,

што сочыцца прапратокамі,

ўпадае у прапрадоннае,

у мора — у прапрароднае.

 

у праўдзе сваёй упартая,

я раем тваім праклятая!

паклікана божаю воляю

цябе спакушаць недазволеным.

 

я помню той плод багавейлівы,

намацаны пальцамі белымі.

і шоргат крыла па-за намі,

і рай, які знік пад нагамі…

 

 

алатыр

пустазвоннем званоў мы глушылі зарэберны плач,

выразалі тупым языком сарцавіны малітваў.

ліхалетняе сонца адорвала плынню нястач

наш патухлы ачаг, пахаваны ў куродыме бітваў.

мы шматкроць гандлявалі у храмах уласнай душой,

ды ніхто не купляў — надта дорага, кажуць, каштуе.

на судзе у багоў нашы сэрцы стаяць галышом,

толькі душ чысціня болей нас ад сябе не ўратуе.

не згінайма калень у паклоне чужым абразам!

алатыр шчэ блішчыць запаветнай зямлёю на шыі.

хай ягоны цяжар прывядзе нас туды, дзе дух сам

здабывае сябе і ачаг аніколі не стыне