9 студзеня 2020 года ў Дзяржаўным музеі гісторыі беларускай літаратуры адбыўся вечар, прысвечаны 80-годдзю з дня нараджэння Леаніда Дайнекі.

Хочацца напісаць, што такой вечарыны яшчэ не было, але ж тады пакрыўдзяцца іншыя вечарыны, якіх у гэтых сценах прайшло нямала, і не менш годных па тэмах і датах, не менш чароўных па атмасферы, не менш вартых падобных эпітэтаў. А ўсё ж хочацца напісаць – і пішацца: такой вечарыны яшчэ не было!

Паўнюткая зала, у якой… Зноў жа можа падацца банальнасцю, але хочацца напісаць, што ў зале сабраўся бамонд – самы сапраўдны вышэйшы свет у пазітыўным яго разуменні. Што ні прозвішча – усё эліта! Вось і Сяргей Законнікаў, першы, каму дала слова вядучая Эліна Свірыдовіч, прамовіў, спыніўшыся перад публікай у захапленні: «Такая мілая зала!». Расповед яго пайшоў пра той час, у які ён і Леанід Марцінавіч вучыліся на філфаку, час, пра які сённяшняя моладзь не можа і ўвіць. А ў гэтым часе і ў гэтых умовах здараліся і жарты, і хітрыкі. Добрай рысай, якая шмат што дала Леаніду Дайнеку, была яго камунікабельнасць. Яшчэ адной яго значнай якасцю Сяргей Законнікаў назваў здольнасць здзіўляцца: тое, што па словах Мандэльштама ў паэце галоўнае, заставалася з Дайнекам да апошняга дня.

Умоўна вечар дзяліўся на часткі, ці «вымярэнні», як іх назваў другі вядучы, Андрэй Мельнікаў: мастацкае (у тым ліку і з перыядам «Маладосці», дзе Леанід Дайнека працаваў шмат гадоў), навуковае, ці літаратуразнаўчае, і лірычнае, сямейнае. Выступалі сваім парадкам згодна з гэтым яго дзяленнем калегі і сябры, даследчыкі і папулярызатары, прыхільнікі і аматары, выдаўцы і рэдактары. Пра тое, як вырастаў Леанід Дайнека са студэнта-філфакаўца не проста ў сучаснага паэта і празаіка, а ў пакліканую асобу, расказаў Генрых Далідовіч, адзначыўшы асаблівымі словамі тое, што пакліканы быў ён не толькі дзеля «аповеду пра мінулае», але і затым, каб «знайсці ў гэтым рэчы спрадвечныя».

Пра «маладосцеўскі» перыяд праз дакументы і ўспаміны распавядала Святлана Воцінава. Чым «Маладосць» – легендарны часопіс? Не працягласцю існавання, а тым, з якімі імёнамі гэтае існаванне звязана. Леанід Дайнека – важная, значная і вельмі прыгожая частка гэтай часопіснай легендарнасці. Запрошаны Васілём Зуёнкам у якасці «начальніка штаба» – так з гумарам была названа пасада адказнага сакратара, – Леанід Дайнека адпрацаваў у часопісе, паводле яго ж слоў, 227 нумароў, прычытаўшы іх «ад дошкі да дошкі».

Кастусь Цвірка прадставіў вобраз Леаніда Дайнекі праз свой погляд выдаўца, акцэнтаваўшы ўвагу не толькі на прозе, але і на паэзіі, выдатнай «ад першага зборніка і да апошняга радка». Літаратуразнаўца Анатоль Верабей закрануў адметнасці творчасці, пацвердзіўшы слушнасць параўнання ролі Дайнекі для нашай гісторыі і літаратуры – «у абуджэнні нацыянальнай свядомасці і гістарычнай памяці» – з ролямі Уладзіміра Караткевіча і Міколы Ермаловіча. Даследчыца Таццяна Лаўрык расказала пра свае знаёмствы з Леанідам Дайнекам як пісьменнікам і чалавекам: спачатку ў якасці школьніцы-пяцікласніцы, потым – аматаркі гістарычнай прозы, пазней – захопленай літаратаркі і нарэшце прафесійнай даследчыцы, якой ёсць і яшчэ будзе што сказаць, паколькі творчасць Леаніда Дайнекі патрабуе сур’ёзнага вывучэння.  

Вядомы аўтар усюдыісных тэматычных крыжаванак Лявон Целеш прадставіў гісторыю сайго знаёмства з пісьменнікам і свае крыжаванкі на яго творчасць. Папулярызатар асоб пісьменнікаў Васіль Дранько-Майсюк выказаў захапленне «спадаром Леанідам Дайнекам» і падмеціў у ім не толькі ўменне пісаць цудоўныя творы, але і майстэрства стварэння дружнай, а галоўнае – нацыянальнай сям’і. «Да гэтых уменняў – стварэння нацыянальнага і ў літаратуры, і ў жыцці, далучаецца бізнес-талент, праяўлены ў 1990-я», – дадаў спадар Васіль. 

Эдуард Акулін, згадваючы прамоўленыя падчас імпрэзы радкі Дайнекі пра тое, што Беларусь збудавана з беларускіх слоў, назваў іх не проста прыгожымі, а жыццёвым эстэтычным дэвізам. «Сваімі творамі Дайнека абуджаў гістарычную памяць і нацыянальны гонар беларусаў, і яго дванаццаць раманаў, – сказаў спадар Эдуард, – можна лічыць дванаццаццю апосталамі на алтары гістарычнай прозы Беларусі».

У сямейнай частцы прачула выступіла Таццяна Беланогая (Дайнека), прагучала і яе песня на словы свёкра. Гэтае слова, не вельмі мо традыцыйнае для традыцыйных рэлізаў, таксама захацелася напісаць – побач са словам «бацька». Пра Дайнеку-бацьку расказаў сын, Дзмітрый Дайнека: як пра вельмі светлага чалавека, які «вельмі любіў людзей, сям’ю, сяброў і Беларусь». Сям’я Дайнекаў падарыла музею поўны камплект выданняў пісьменніка і фотаздымкі.

Завяршаючы вечарыну, вядучы Андрэй Мельнікаў прачытаў верш, радок з якога стаў яе назвай: «Неба не дасць памерці…». Яго тут таксама хочацца напісаць:

 

А неба – радзіма зорак,

А неба – радзіма дажджоў.

Пад’ём, за узгоркам узгорак,

З нас кожны да неба ішоў.

 

Слязамі свой шлях не мерце,

Не верце сляпой варажбе,

Неба не дасць памерці

Возьме ўсіх да сябе.

 

А ў самым канцы гучаў голас Леаніда Дайнекі – гучаў, паводле слоў аднаго вельмі цёплага ўспаміну, «басавіты тэмбр рудога волата».

 

Святлана Воцінава,
«Маладосць»

Февральский номер журнала «Выхаванне і дадатковая адукацыя» посвящен теме этнокультурного воспитания детей и молодежи. Рассматриваются вопросы межпоколенной коммуникации и этнокультурного воспитания в современных условиях, представлена палитра регионального опыта учреждений дополнительного образования и школ, даются разработки творческих проектов в сфере народных традиций (создание батлейки, реконструкция обряда «Гуканне вясны», экспедиционная деятельность в изучении фольклора и др.).

В рубрике «У скарбонку педагога» представлены разработки классных часов в форме квестовой игры («Шаг к сваей профессии») и интерактивного занятия («Карманные деньги: как ими управлять?»).

 

НИО

В феврале-апреле 2020 года под эгидой Всемирного почтового союза пройдет XXIV Белорусский молодежный конкурс сочинений эпистолярного жанра.

Организатором мероприятия выступило Республиканское унитарное предприятие почтовой связи «Белпочта» при содействии Министерства образования Республики Беларусь.

Основные задачи конкурса:

  • повышение уровня грамотности детей и молодежи благодаря умению формулировать и выражать свои мысли, передавая необходимые оттенки;
  • обобщение, систематизация и распространение опыта обучения написанию сочинений и развития связной речи учащихся;
  • поддержка наиболее талантливых учащихся, развитие их творческих способностей.

К участию приглашаются учащиеся учреждений общего среднего образования не старше 15 лет.

Участникам конкурса необходимо написать сочинение на тему: «Напишите сообщение (послание, письмо) взрослому о мире, в котором мы живем». Объем текста – не более 800 слов. Сочинение пишется от руки на русском или белорусском языке. Допускается использование в тексте иллюстраций участника.

Конкурс проводится в два этапа:

  • 1 этап – областной (представление конкурсных работ с 1 февраля по 10 марта 2020 г.);
  • 2 этап – республиканский (определение победителей конкурса до 12 апреля 2020 г.).

На всех этапах конкурса не подлежат рассмотрению сочинения, подготовленные с нарушением требований к их оформлению или с нарушением сроков представления.

Paбота победителя конкурса будет направлена для участия в 49-м Международном молодежном конкурсе сочинений эпистолярного жанра в г. Берн (Швейцария).

С более подробной информацией о конкурсе можно ознакомиться здесь.

 

НИО

3 января 2020 года на филологическом факультете Белорусского государственного университета стартует обучение в Школе юного филолога, в рамках которой будут представлены следующие направления: латинистика, итальянистика, лингвистика, литературоведение и фольклористика, русистика, китаистика.

К участию приглашаются обучающиеся учреждений системы общего среднего образования.

Целью организации Школы юного филолога является популяризация профессиональных филологических (лингвистических, литературоведческих, фольклористических) знаний среди учащихся.

Деятельность школы направлена на формирование понимания школьниками принципов организации естественных языков как средства коммуникации и мыслительной деятельности; расширение знаний в области истории литературного процесса в Беларуси и за рубежом, а также теории литературы; развитие логического мышления учащихся, общекультурной эрудиции, умения решать нестандартные задачи.

Программа занятий предусматривает изучение тем в зависимости от выбранного направления.

Во время обучения в школе филолога-лингвиста учащиеся познакомятся с наиболее значимыми памятниками белорусской письменности, смогут подготовить научные работы для участия в различных конкурсах и олимпиадах, повысить свой языковой уровень в целом. Будущие филологи-русисты систематизируют свои знания по русскому языку и литературе. Школа юного филолога-латиниста познакомит учащихся с основами латинского языка, античной культурой и литературой. Юные китаеведы узнают об искусстве каллиграфии, китайском этикете, религии, традициях и др. Слушатели направления «итальянистика» изучат основы итальянского языка, культуру страны. Учащиеся, выбравшие направление «литературоведение и фольклористика», познакомятся с основами теории литературы и фольклористики, с литературой славянских стран (сербской, словацкой, чешской, болгарской, украинской, польской).

С лекциями и мастер-классами для слушателей выступят преподаватели и аспиранты филологического факультета БГУ.

Для посещения занятий необходимо предварительно заполнить заявление

Более подробно с условиями обучения в школе и расписанием занятий можно ознакомиться здесь.

 

НИО
по материалам сайта http://philology.bsu.by

 

Белорусская IT-компания Apalon, которая входит в состав американской Mosaic Group и занимается разработкой и продвижением мобильных приложений для App Store и Google Play, выпустила бесплатное приложение Kazki с белорусскими фольклорными аудиосказками.